Het portretrecht is een bijzondere beperking van het auteursrecht.
 
Het geeft geportretteerde personen onder bepaalde voorwaarden het recht zich te verzetten tegen publicatie van hun portret.
 
De fotograaf heeft het auteursrecht op de door hem gemaakte foto van een persoon,
maar mag deze foto niet zonder toestemming publiceren.

Onder portret wordt in dit geval verstaan:
elke afbeelding waarop iemand herkenbaar is weergegeven, bijvoorbeeld in een foto, schilderij, tekening of in filmbeelden. 

Als er op een foto of film meerdere personen te zien zijn, heeft elk van hen het portretrecht.
Bij het portretrecht wordt onderscheid gemaakt tussen een in opdracht van de geportretteerde gemaakt portret en een portret dat niet is gemaakt in opdracht van de geportretteerde. Is er sprake van een opdracht, dit is bijvoorbeeld het geval bij trouwreportages etc., dan heeft de geportretteerde sowieso het recht zelf het portret te verveelvoudigen , verkrijgbaar bij ABoPHoto en mag openbaarmaking alleen plaatsvinden met toestemming van de geportretteerde. 

Het portretrecht blijft tot tien jaar na de dood van de geportretteerde in stand.
Het is alleen uit te oefenen door de directe rechthebbenden.
Als de afbeelding niet in opdracht van of ten behoeve van de afgebeelde persoon is gemaakt, is het portretrecht beperkt. 

De geportretteerde kan zich alleen tegen openbaarmaking verzetten als hij daarbij een redelijk belang heeft.  
Dit zijn bijvoorbeeld privacy- overwegingen of het belang om niet publiekelijk belachelijk gemaakt te worden.
Hierbij kan worden afgewogen welk belang zwaarder weegt: het recht op privacy of het recht op vrije meningsuiting en persvrijheid. 

Ook commerciële belangen tellen mee. Het is bijvoorbeeld niet toegestaan om het portret van een bekende persoonlijkheid te gebruiken voor reclame als hiervoor geen toestemming is gegeven.

Daarnaast kan door de geportretteerde bezwaar gemaakt worden wanneer de afbeelding wordt gebruikt om reclame of propaganda te maken voor iets waar de afgebeelde persoon niet achter staat.

Verduidelijking van de types van shoots:

Portret/Fashion/Familie/Vrije tijd: Hieronder wordt verstaan foto’s waarop het model geheel gekleed staat afgebeeld, NIET inbegrepen de shoot onder badkledij, lingerie, ondergoed. De tepels en/of schaamstreek zijn/is niet zichtbaar afgebeeld op de foto.

Badkledij/Lingerie/Ondergoed: Hieronder wordt verstaan foto’s waarop het model geheel in badkledij, lingerie of ondergoed staat
afgebeeld. De tepels (voor dames) en/of schaamstreek zijn/is niet zichtbaar afgebeeld op de foto.

Artistiek naakt: Hieronder wordt verstaan foto’s waarop het model geheel of gedeeltelijk ongekleed staat afgebeeld. De tepels en/of geslachtsdelen zijn zichtbaar afgebeeld op de foto.

Bedekt naakt: Hieronder wordt verstaan foto’s waarop het model staat afgebeeld, met de tepels geheel of gedeeltelijk zichtbaar afgebeeld op de foto, terwijl de schaamstreek geheel noch gedeeltelijk zichtbaar is op de foto.

Topless: Hieronder wordt verstaan foto’s waarop het model staat afgebeeld, met de tepels geheel of gedeeltelijk zichtbaar afgebeeld op de foto, terwijl de schaamstreek echter niet zichtbaar is afgebeeld op de foto.

Fantasy/Business: Hieronder wordt verstaan foto’s waarvan het doel duidelijk gedefinieerd is omtrent het thema fantasy of business.

TFCD staat voor Time for CD,
wat betekent dat zowel de fotograaf als het model hun tijd en talenten inbrengen in ruil voor een cd (of digitale download) met de beste foto's van de sessie. 

Dit biedt een geweldige kans voor modellen om professionele foto's te ontvangen zonder kosten voor een fotoshoot. Als model krijg je de kans om samen met onze getalenteerd fotograaf te werken en jouw unieke uitstraling vast te leggen. 

Na de shoot selecteren we zorgvuldig de beste foto's en stellen we deze beschikbaar voor jou om te downloaden via onze website. 

Dit geeft je de mogelijkheid om de prachtige resultaten van de sessie te bekijken en te gebruiken voor je portfolio, sociale media of persoonlijke doeleinden. 

Het tfcd contract vind je in het faq.

Artikel 1: Toestemming niet-openbare locatie

Indien de plaats genoemd in het bovenstaand formulier op een niet-openbare fotolocatie is die door het model is opgegeven, dan heeft het model hiervoor de schriftelijke toestemming van de eigenaar verkregen en kan het model die op elk moment voorleggen.

Locaties die een gevaar betekenen voor zowel de fotograaf, model als andere personen die met de shoot betrokken zijn, komen niet in aanmerking. Dit kunnen bvb verlaten/ vervallen huizen, panden, fabrieken zijn. Maw, URBEX shoots worden niet uitgevoerd.

Artikel 2: Niet-overeengekomen poseercategorie

Met betrekking tot foto’s die zouden gemaakt zijn en vallen in een poseercategorie die niet is overeengekomen op het formulier "Model en Fotograaf, enkele afspraken" , wordt uitdrukkelijk bepaald dat het model alle vormen van gebruik van deze foto’s verbiedt op grond van zijn of haar recht op persoonlijke levenssfeer en zijn of haar portretrecht.

Artikel 3: Auteursrechten en gebruik van de foto’s

Het model erkent dat de fotograaf het volledige en exclusieve auteursrecht behoudt op de door hem gemaakte foto’s in welke vorm dan ook (negatieven, dia’s, afdrukken, digitaal, analoog), met inbegrip van het recht tot openbaar making en dit zoals op het formulier "Model en Fotograaf, enkele afspraken"  vermeld.

Het model mag de verkregen foto’s, behalve in verkleiningen en vergrotingen met behoud van verhouding, enkel in de oorspronkelijke vorm en uitzicht publiceren en enkel reproduceren en steeds met vermelding van de naam van de fotograaf.
Afdrukken, Posters, Wanddeco, Kalenders, Kaartjes en kado's zijn steeds te bestellen bij ABoPHOTO

Het gebruik van foto's zoals aangegeven op het formulier "Model en Fotograaf, enkele afspraken"

• Het is voor beide partijen uitdrukkelijk verboden (delen van) de foto’s te gebruiken of laten gebruiken voor het vervaardigen van montages die afbreuk doen aan het oorspronkelijke onderwerp.
• Het ontwerp van de opdracht of die de intenties, desintegriteiten/of de persoonlijke levenssfeer van het model of de fotograaf kunnen schaden. 
• Gebruik in een pornografische context is verboden voor alle partijen.
• Model noch fotograaf zullen de foto’s opzettelijk gebruiken om de andere partij te benadelen of schade te berokkenen.
• Commercieel gebruik door één der partijen is alleen toegestaan met voorafgaande schriftelijke toestemming van de andere partij. Indien van toepassing wordt een vergoeding afgesproken.

Artikel 4: Vergoeding op TFP/TFCD basis

De foto-opnamen worden gemaakt zonder financiële vergoeding voor model of fotograaf, maar met als uitgangspunt het uitbreiden van het portofolio van zowel model als fotograaf.

De fotograaf en het model komen onderstaande beloningswijze overeen: Binnen één maand na de fotosessie ontvangt het model als poseervergoeding de foto’s. Deze worden digitaal verzonden in een lage resolutie via een online galerij en blijft beperkt online.

• Het aantal foto’s is beperkt tot maximaal 20.
  Daar de kwaliteit van de foto’s primeert, is de beslissing van het aantal foto’s volledig afhankelijk van de fotograaf. 
• Beide partijen zullen elkaar geen vergoedingen in rekening brengen voor de fotoshoot.
• Elk partij draagt zijn eigen reiskosten en kosten voor eigen materialen, dit tenzij een km-vergoeding is afgesproken.
• Tenzij uitdrukkelijk in deze overeenkomst opgenomen, 
  zijn de kosten voor visagie ten laste van het model. 
  Het staat het model vrij om dit niet te voorzien, zelf te doen of om dit te laten uitvoeren door derden.
• De fotograaf neemt hiervoor geen enkel initiatief, noch verantwoordelijkheid.

Artikel 5: Persoonsgegevens

Beide partijen zullen informatie die inbreuk kan maken op de persoonlijke levenssfeer van de andere partij, daaronder begrepen persoonsgegevens, niet aan derden verstrekken, tenzij de andere partij hiervoor voorafgaand toestemming heeft gegeven.

Artikel 6: Kwaliteit en garantie

Het model aanvaardt dat op de kwaliteit van de tijdens de opname gemaakte foto’s geen garantie zal worden gegeven.

De fotograaf aanvaardt dat er geen garantie is op de poseerprestatie van het model.

Beiden erkennen dat tekortkomingen in poseerprestatie en/of de kwaliteit van de gemaakte opname geen aanleiding kan geven tot schadevergoeding, onder welke vorm ook.

Ook zal het model geen schadevergoeding, onder welke vorm ook, kunnen eisen indien de fotosessie niet kan doorgaan, of indien de foto’s mislukt, beschadigd of gewist zijn.

Artikel 7: Portretrecht:

Het portretrecht staat beschreven in de wet van 30 juni 1994.  Met de ondertekening van dit TFP contract, verleent u de fotograaf het recht tot het maken van foto’s van u als model. 

De fotograaf heeft het recht de foto’s te gebruiken volgens artikel 3 van dit contract, en is de vergoeding besproken in artikel 4.

Het portretrecht staat u toe u deze toestemming in te trekken. Maar hier zijn bepaalde voorwaarden aan verbonden:
“Dit ‘recht op intrekking’ geldt enkel voor de toekomst, en voor zover er geen misbruik van gemaakt wordt
(bijvoorbeeld: het model wist of moest weten dat de fotograaf of de opdrachtgever bepaalde investeringen zou doen i.v.m. drukwerk, reclame, enz.). Voor professionele modellen of mannequins zal het moeilijker zijn om de toestemming nadien in te trekken. Veel hangt af van de concrete omstandigheden. In de rechtspraak wordt een intrekking van de toestemming slechts zelden aanvaard.

Er bestaat ook een ‘recht om vergeten te worden‘ (‘right to be forgotten’). In bepaalde omstandigheden kan iemand die vroeger in de actualiteit heeft gestaan nadien vragen om zijn of haar foto te verwijderen. Dit recht moet afgewogen worden tegen het recht van het publiek op informatie. Voor publieke figuren (zoals politiekers, sporters, filmsterren, televisiefiguren, enz.) wordt verondersteld dat hun portret mag genomen en gepubliceerd worden, als dit verband houdt met hun publieke activiteiten in het kader van verslaggeving rond actualiteit en het recht op informatie voor het publiek.
In principe mag je de afbeelding van publieke personen maken en publiceren voor zo ver dit verband houdt met hun publieke leven. Dus niet als dit gebeurt in de context van hun privéleven en niet als dit gebeurt voor commerciële doeleinden.
Het is bijvoorbeeld niet aanvaardbaar om de afbeelding van een publiek persoon op sociale media te gebruiken voor reclame.

”Wat betekent dit voor u als model?
U heeft het recht de fotograaf te vragen de gemaakte foto’s van de shoot te verwijderen besproken in artikel 3 van dit contract.

Indien de fotograaf (ter promotie van zijn activiteit als fotograaf) reeds onkosten heeft gemaakt onder de vorm van drukwerk, zal deze kost mee gedeeld worden door het model. Tevens komt door de intrekking van het recht tot publiceren, het TFP contract te vervallen en wordt de volledige shoot als een betalende opdracht beschouwd.

Het model zal dan de evenredige prijs betalen aan de fotograaf voor het type shoot dat bepaald is, met een minimum van € 175,00.

Dit kan vermeerderd worden met kosten die gemaakt zijn door het huren van locaties en materiaal die gebruikt zijn voor de shoot.

Artikel 8: Bevoegde rechtbank en toepasselijk recht

De rechtbanken van Tongeren zijn bevoegd voor geschillen met betrekking tot dit contract.

Op het contract is het Belgisch recht van toepassing. 

Beide partijen verklaren door middel van het invullen van het formulier "Model en Fotograaf, enkele afspraken" akkoord te gaan met de tekst en de inhoud van dit contract.

Het model verklaart dat deelname aan de fotoshoot geen inbreuk pleegt op andere bestaande contracten waarin hij of zij partij is.

In het bijzonder verklaart het model niet onder management te staan bij een modellenbureau die deze TFP shoot in het gedrag kan brengen.

 formulier "Model en Fotograaf, enkele afspraken"  versie 01/06/2024